3D spelregels , door Ger van den Brink

Omdat niet iedereen de spelregels van het 3D schieten kent, zullen we een aantal zaken belichten en uitleggen.

Bij het 3D schieten wordt geschoten op kunststof dieren. Dit is niet zielig want de dieren zijn dus gewoon van rubber!
De dieren zijn op ware grote en zien er levensecht uit (hangt ook wel een beetje af van de fabrikant).
Ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die daar wat moeite mee hebben, maar als je dit een keer hebt gedaan dan smaakt het naar meer.
In sommige gevallen zijn de dieren sterk vergroot omdat het nu eenmaal lastig is om een kevertje of een spinnetje op ware grootte te raken.
De schietafstanden zijn verschillend en er wordt niet aangegeven wat de afstand tot het dier is, je moet deze afstand dus zelf inschatten.
Soms staan de dieren op een donkere plek en je zult merken dat het lastig is om van licht naar donker te schieten of andersom, van donker naar licht.
Hoogteverschillen betekent dat je op een iets andere manier moet schieten en als er over water of over een heuveltje geschoten moet worden is het lastig om de afstand goed in te schatten.

Veiligheid voor alles en dat geldt zeker voor het 3D schieten. Een 3D parcours wordt over het algemeen in een natuurgebied uitgezet.
Er dient goed nagedacht te worden hoe de dieren geplaatst worden zodat het geen gevaar kan opleveren voor anderen.
Behalve andere schutters kun je wandelaars of fietsers verwachten. En wat te denken van hardlopers en mountainbikers, die kunnen zo voor je boog langs vliegen. En dan hebben we het nog niet eens over levende 3D dieren.
Altijd leuk, een bewegend doel, maar de gevolgen kunnen groot zijn. Vooral in een bosrijke omgeving heb je niet altijd goed zicht op wat er vanachter een boom of struik weg komt.
Op paden en toegangswegen worden daarom linten gehangen met een bordje dat er een schietwedstrijd plaats vindt.
Maar dit is geen garantie voor een veilig parcours, heel veel mensen negeren namelijk alle waarschuwingen en lopen of fietsen dwars door het parcours heen.
Voor de schutter is het van groot belang altijd de omgeving goed in de gaten te houden. Dit geldt met name voor degenen die niet op schot staan, want als je zelf staat te schieten ben je niet gefocust op de omgeving.
Wees alert en roep “HO, STOP” naar de schutter als mens of dier nadert..

Er zijn mensen die camouflage kleding aantrekken als ze naar een 3D wedstrijd gaan. Dan staat stoer en bovendien zie je ze dan tenminste niet. En dat is erg handig, want stel dat zo’n rubber beest jou aan ziet komen. Dan rent ‘tie hard weg nog voordat je een schot hebt kunt lossen… Het zou beter zijn om een geel hesje aan te trekken als je aan een schietwedstrijd deel neemt. Pas je kleding in ieder geval aan, aan de weersomstandigheden. De wedstrijden vinden vaak plaats in voor- of naseizoen en dan kan het koud en nat zijn. Zorg in ieder geval voor stevige schoenen en wees niet bang om vies te worden. Er zijn wedstrijden die bekend staan om de blubber en geloof me of niet, ook dat is leuk om mee te maken. Zorg ook voor voldoende pijlen want je hebt kans dat er één of meerdere pijlen wegraken of kapot gaan. Er staan soms bomen in de weg en er zijn mensen die het presteren om zelfs het dunste twijgje te raken als dit voor een doel hangt.
Mis is vaak ook mis en dat betekent zoeken. Sommige groepen zijn meer tijd kwijt met zoeken dan met schieten. Maar als je lang blijft zoeken dan irriteer je wel de groepen die na jou komen want die moeten allemaal wachten. Niet te lang zoeken dus, in de meeste gevallen vindt iemand uit een andere groep jouw pijlen wel weer want ook in andere groepen zijn er mensen die wel eens missen. Als je pech hebt dan ketst de pijl af op een dier en dan wordt het echt lastig zoeken. Daar is maar één remedie voor, het beest in het midden raken…

Een 3D wedstrijd bestaat meestal uit 32 doelen waarbij sommige doelen uit meerdere dieren bestaan maar in de meeste gevallen betreft het één dier. In ons geval zijn er trouwens 24 doelen. Bij veel wedstrijden mag je je eigen groepje samenstellen, als het een officiële (Bonds-) wedstrijd is dan worden de groepen van te voren ingedeeld. De regel is dat schutters in één groep tenminste van twee verschillende verenigingen moeten zijn. Er is een whiteboard waarop je je naam kunt invullen onder het nummer waar je wilt beginnen. Afhankelijk van het aantal deelnemers bestaat een schietgroepje uit 4-5 personen. Als er veel deelnemers zijn dan kan een groep uit zes schutters bestaan, meer is niet wenselijkomdat de wachttijden dan wel erg lang worden.

Voordat de wedstrijd begint is er een briefing waarbij huis- en spelregels in het kort worden uitgelegd en er gelegenheid is voor vragen. De deelnemers worden daarna weggebracht naar het startpunt. Er wordt een startsein of een starttijd afgesproken zodat iedereen op hetzelfde moment begint. De route wordt aangegeven met rood/witte linten, deze worden altijd aan de rechterkant van de route gehangen. Door deze route te volgen kom je vanzelf bij het volgende doel. Loop nooit terug over het parcours, je komt dan in het schootsveld van de groep achter je!

 

Bij elk doel staan drie “plokken”, een rode, een blauwe en een witte. Bogen met vizier schieten vanaf de rode plok, bogen zonder vizier van de blauwe en aspirant- en jeugdschutters vanaf de witte. Op die manier kan de moeilijkheidsgraad aangepast worden aan het type boog en is het voor iedereen uitdagend. Eén voet moet tegen de plok gezet worden en je mag niet voor de plok gaan staan, alleen achter of tegen de zijkant. Hoe je dit doet maakt niet uit, al ga je er bij zitten. Zolang je maar één voet aan de plok houdt. Volgorde van schieten maakt niet uit maar het leukste is om dit wat met elkaar af te wisselen. TIP: ga niet als eerste schieten als je het voorgaande doel hebt gemist maar laat dan de anderen even voorgaan. Degenen die niet schieten houden de omgeving in de gaten en kijken ook mee om te zien waar eventueel gemiste pijlen terecht komen, de schutter kan dit zelf niet altijd goed zien. De pijlen moeten eigenlijk genummerd worden of van ringetjes worden voorzien (1 t/m 3 ringen) en moeten in de juiste volgorde geschoten worden. Als je namelijk niet weet of de pijl doel getroffen heeft dan schiet je nog een pijl voor de zekerheid. Blijkt dan dat de eerste pijl toch raak was dan worden de punten van de eerste pijl toegekend. Je moet dus wel weten welke pijl er als eerste is afgeschoten. Als iedereen aan de beurt is geweest kunnen de punten geteld worden. De bogen etc. worden direct meegenomen om de route na het tellen te kunnen vervolgen. Meestal worden de punten door twee verschillende mensen bijgehouden, op die manier kun je elkaar controleren. De rest gaat gemiste pijlen zoeken. Het is not-done om eerst gezellig te discussiëren over de punten, dan de punten te noteren en als laatste de pijlen te gaan zoeken. Dit kost tijd en veroorzaakt wachtende groepen.

 

Als er meerdere dieren staan dan kan het een plus/min doel zijn waarbij maar één dier punten oplevert. Raak je het verkeerde dier dan krijg je strafpunten.
Of het kan een waaierdoel zijn van drie dieren, in dat geval schiet je elk dier met één pijl, maximale score dus want voor elk dier krijg je punten, 10 punten voor een hit en 20 punten voor een kill.
Dan is er nog een hunter waarbij slecht één pijl geschoten mag worden.
Zijn er meerdere dieren waarop geschoten mag worden dan moet je een keus maken en dit ook voordat je gaat schieten kenbaar maken.
Op normale doelen mogen maximaal drie pijlen worden geschoten, heb je het dier geraakt dan stop je. De eerste pijl raak levert meer punten op dan de tweede en de tweede weer meer dan de derde. Wordt het dier geraakt dan noemen we dit een “hit” of een “treffer”. Een eerste hit levert 17 punten op, een tweede hit 11 en een derde 5 punten. Wordt de pijl binnen de cirkel geschoten dan noemen we dit een “kill”. Hiervoor worden meer punten toegekend: eerste pijl 20, tweede pijl 14 en derde pijl 8 punten.
De zogenaamde “inner kill” is feitelijk bedoeld voor compound schutters en recurveboog met vizier schutters. Alles buiten de binnenste cirkel is dan een gewone hit. Deze puntentelling wordt echter weinig gebruikt en bij de meeste wedstrijden geldt de buitenste cirkel ook voor compounders en recurvers als “kill”.
Als het lijntje van de cirkel wordt doorsneden dan geldt dit als een kill, raakt de pijl de cirkel zonder deze te doorsnijden dan is het een hit. De punten telling kan afwijken en is soms anders. Ook is men bezig om landelijk een nieuwe puntentelling in te voeren waarbij het verschil tussen een hit en een kill kleiner is. Op het scorebriefje staat altijd de te gebruiken punten telling zodat dit voor iedere deelnemer duidelijk is. Het komt soms voor dat een pijl terug ketst en voor het dier blijft liggen. In dat geval spreken we van een bouncer en geldt de puntentelling als voor een treffer. Een bouncer moet tenminste door twee mensen gezien worden. Als de pijl het dier raakt en vervolgens achter het dier terecht komt dan worden geen punten gegeven. Wordt het dier getroffen nadat de pijl een tak geraakt heeft dan telt de normale puntentelling, gaat de pijl via de grond dan wordt deze afgekeurd.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

Zoals eerder gezegd wordt de puntentelling meestal door twee personen gedaan. Er zijn mensen die alleen kruisjes invullen en aan het eind van de wedstrijd alle punten bij elkaar optellen. Dat is niet handig, ten eerste kost het veel extra tijd waardoor iedereen langer moet wachten en ten tweede heb je geen controle tenzij beide personen de punten optellen en later met elkaar vergelijken. Geheid zit er dan ergens een fout en moeten de punten weer worden her berekend. Niet doen dus! Punten worden direct opgeteld en vergeleken, eventuele telfouten kunnen dan direct gecorrigeerd worden.
Bij het noteren van de punten wordt je naam genoemd waarbij je dan zegt met welke pijl, 1e, 2e of 3e, je het dier geraakt hebt. Je kunt het dier natuurlijk ook gemist hebben, dan krijg je een keurig liggend streepje op je score kaart. Intussen zoeken de anderen naar de eventuele gemiste pijlen. Natuurlijk weten we precies waar we die moeten zoeken want we hebben goed opgelet waar de pijlen terecht zijn gekomen. Bij twijfel gevallen moet de groep beoordelen of de pijl raak is en/of het een kill is. Soms wordt er door de organisatie een team captain benoemd, die de eindbeslissing neemt, maar dit is niet altijd het geval.
Er wordt veel gesjoemeld bij de puntentelling en het is onze eer te na om op die manier een wedstrijd te winnen. Er wordt streng doch rechtvaardig gekeken of de pijl echt raak is. Win je dan een wedstrijd dan kun je terecht zeggen dat je hem gewonnen hebt en niet door er illegaal punten bij te smokkelen.
Tot slot wordt het aantal 1e kills bij elkaar opgeteld. Stel dat de twee hoogste schutters hetzelfde aantal punten hebben dan zal degene met de meeste 1e kills als winnaar worden uitgeroepen. Als het aantal kills dan ook overeenkomt? Geen idee, volgens mij is dat nog nooit gebeurd.
Nogmaals, de Trimunt ronde is geen wedstrijd en voor de meeste mensen een eerste kennismaking. We wensen jullie veel plezier, als er nog vragen zijn dan horen we dat graag.

 

 

 

 

Tot slot nog een paar tips;

  • Veiligheid voor alles, daar hebben we het al over gehad. Let op elkaar en op de omgeving! Er lopen ook echte dieren in een bos en die willen we niet beschadigen.
  • Ga nooit tussen de schutter en het doel staan! Klinkt raar, maar pijlen kunnen vreemd afketsen op bomen en takken.
  • Neem voldoende pijlen mee. Schieten in een bos is anders als in de zaal, pijlen gaan stuk of je raakt ze (tijdelijk) kwijt.
  • Goede schoenen zijn absolute noodzaak, vooral bij slecht weer,het terrein kan modderig en glad zijn.
  • Kledingkeuze is geheel vrij maar het is niet verstandig op een
    boom te willen lijken.
  • Nooit teruglopen over het parcours, je wordt geheid aangezien voor een 3D dier. Het is dan jammer voor de schutter als deze
    punten niet mee mogen tellen.
  • Meest gebruikelijk is om eerst van de rode plok te (laten) schieten, dan van de blauwe en tot slotte vanaf de witte plok.
    Doe je dit niet dan blijf je heen en weer lopen en je loopt al genoeg op zo’n dag.
  • Het is niet toegestaan voorbij de plok te lopen, blijf er altijd achterals je nog moet schieten. Als men streng is dan wordt je gediskwalificeerd en zullen ze zeggen dat je hebt geprobeerd de afstand te meten.
  • Range finders zijn niet toegestaan, verrekijkers wel, verrekijkers zijn wel irritant voor anderen.
  • In een bos raak je al snel een boom of een tak, controleer altijd je pijlen op scheuren of breuken voordat je gaat schieten
  • Focussen is belangrijk, vergeet niet dit iedere keer te doen.
  • Een dier dichtbij lijkt makkelijk en je bent geneigd om het even te gaan raken. Vergis je niet want zonder goed te focussen mis je
    geheid!
  • Concentreer op een punt op het dier, het liefs op de kill. Als je dit punt mist dan heb je toch nog een treffer.
    Concentreer je je op het hele dier en je mist, dan heb je geen punten. Dit klinkt  vreemd maar het is zoals het is, probeer het maar uit en je zult erachter komen dat het zo werkt (dit geldt trouwens ook voor blazoen schieten).
  • Een makkelijk doel bestaat niet, alle doelen zijn een uitdaging, ook (vooral) doelen die erg dichtbij staan.
  • De afstand inschatten over water, een heuveltje of een dal, is erg lastig. Meestal is het verder weg dan je denkt of juist veel dichterbij. Aan deze tip heb je dus niets.
  • Als je in een nauw gedeelte schiet dan lijkt de afstand groter, andersom is het als het dier helemaal vrij staat.
  • Als het een groot dier is dan is de afstand vaak ook groot en meestal schiet je dan niet ver genoeg.
  • Lastig is het om vanaf een lichte plek in een schaduw te schieten  en ook van donker naar licht is niet makkelijk. Dit komt omdat afstanden dan lastiger zijn in te schatten.
  • Schiet je naar beneden, richt dan voor het doel anders gaat de pijl er geheid overheen, schiet je naar boven dan is het net andersom.
  • Heb je een doel gemist dan wil je jezelf zo snel mogelijk herstellen en direct bij het volgende doel als eerste schieten.
    Niet doen! Laat eerst de anderen schieten zodat je een betere inschatting kunt maken.
  • Als laatste schieten kan lastig zijn als iedereen voor je het beest heeft geraakt en je de punten nodig hebt.
  • Als eerste schieten heeft voor- en nadelen. Nadeel is dat je, vooral bij grotere afstanden, het in één keer goed moet doen.
    De anderen zien dat je niet ver genoeg hebt geschoten en kunnen hier dan rekening mee houden. Als je het dier bij de eerste beurt raakt dan ligt de druk bij de rest.
  • Vergeet niet dat boogschieten ook een psychologisch spelletje is en dat resultaten erg afhangen van hoe je je voelt. Raak niet in paniek als je een paar doelen hebt gemist maar probeer te focussen op het volgende dier.
    De ene keer lukt alles en een andere keer is het een drama, maar dat is ook wat het boogschieten zo spannend maakt.
  • Er zijn groepen die absolute stilte wensen en het heel vervelend vinden als je staat te praten of te lachen en er zijn groepen die de hele tijd zitten te ouwehoeren en lol te maken. Hou rekening met beide groepen en probeer deze niet te verwarren want dan maak je jezelf niet gelief. Vergeet niet te genieten van de omgeving, soms is het een fantastisch mooi parcours in een even mooie omgeving.

 

Zijn er nog tips en tricks? Laat het weten en deel het met de rest.

Nog veel meer informatie en tips over 3D schieten?
Lees dan ook de volgende artikelen.

3D schieten, aanvullingen deel 1

3D schieten, aanvullingen deel 2